सध्या दुपारच्या वेळी बाहेर पडलं की अंगाची लाहीलाही होतेय, नाही का? ‘सूर्य जणू आग ओकतोय’ अशीच परिस्थिती सध्या संपूर्ण महाराष्ट्रात पाहायला मिळत आहे. पण थोडं थांबा! हे कडक ऊन आणि घामाच्या धारा लवकरच कमी होणार आहेत. होय, तुम्ही अगदी बरोबर वाचत आहात! प्रसिद्ध हवामान अभ्यासक पंजाब डख यांनी नुकताच एक अत्यंत महत्त्वाचा अंदाज वर्तवला आहे. या अंदाजानुसार, पुढील काही दिवसांत राज्याच्या हवामानात अतिशय नाट्यमय बदल होणार असून, काही भागांत उष्णतेची तीव्र लाट तर अनेक जिल्ह्यांमध्ये चक्क अवकाळी पावसाची हजेरी पाहायला मिळणार आहे. चला तर मग, जाणून घेऊया या बदलत्या हवामानाचा तुमच्या जिल्ह्यावर काय परिणाम होणार आहे!
उन्हाचा कडाका: कधीपर्यंत आणि कुठे?
सध्या एप्रिल महिना सुरू आहे आणि उन्हाचा पारा चांगलाच वाढलेला पाहायला मिळतोय. पंजाब डख यांच्या मते, १७ एप्रिलपर्यंत राज्याच्या अनेक भागांत तापमानाचा जोर असाच कायम राहील. विशेषतः नंदुरबार, धुळे, अकोला आणि चंद्रपूर यांसारख्या जिल्ह्यांत उष्णतेची लाट जाणवेल आणि तापमान ४३ ते ४४ अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचू शकते. विदर्भात उन्हाचे चटके सर्वाधिक जाणवतील. पश्चिम महाराष्ट्र आणि पुण्यातही पारा ३९ ते ४२ अंशांच्या घरात राहील, तर मुंबईत ३८ ते ३९ अंशांपर्यंत उष्णता जाणवेल.
येथे वाचा – पीक कर्जाचे नवे नियम आले; या शेतकऱ्यांना कर्ज मिळणार नाही
वाढत्या उष्णतेमागचे खरे कारण काय?
पूर्वीच्या काळी मातीची घरे असायची, जी दिवसभर तापली तरी संध्याकाळी लगेच थंड व्हायची. पण आता वाढते शहरीकरण, सिमेंटचे रस्ते, गगनचुंबी इमारती, वाढते कारखाने आणि गाड्यांमधील वाढलेला एसीचा वापर यामुळे वातावरणातील उष्णता कोंडली जात आहे. म्हणूनच रात्रीच्या वेळीही तापमान ३८ अंशांच्या आसपास राहते. थोडक्यात सांगायचं तर, आपली बदललेली जीवनशैलीच या वाढत्या उष्णतेला बऱ्याच अंशी कारणीभूत ठरत आहे.
येथे वाचा – पीक कर्जाचे नवे नियम आले; या शेतकऱ्यांना कर्ज मिळणार नाही
उन्हाळ्यानंतर थेट पावसाळ्याचा अनुभव! (कुठे आणि कधी पडणार पाऊस?)
१८ एप्रिलपासून हवामानात मोठा बदल पाहायला मिळेल. चैत्र महिना संपून वैशाख सुरू होताच आकाशात ढग दाटून येतील आणि खालीलप्रमाणे पाऊस पडेल:
१८ एप्रिलच्या आसपास: कोल्हापूर, सातारा, सांगली, सोलापूर, धाराशिव, लातूर आणि बीड या जिल्ह्यांत पावसाला सुरुवात होईल.
२१ ते २९ एप्रिल: मुंबई, कोकणपट्टी, पुणे, अहमदनगर आणि साताऱ्यात सलग पावसाळी वातावरण राहील. विशेष म्हणजे मुंबईच्या आसपास जसे की कल्याण-डोंबिवली आणि मुरबाड परिसरामध्ये चक्क गारपीट होण्याचीही दाट शक्यता आहे.
२२ ते २५ एप्रिल: नाशिक, जळगाव आणि विदर्भातील काही भागांतही अवकाळी पावसाच्या सरी कोसळतील. जिथे पाऊस पडणार नाही, तिथे वाऱ्याचा वेग खूप जास्त (१०० किमी प्रति तास) असू शकतो.
येथे वाचा – खरीपासाठी अनुदानावर मिळवा बियाणे! ‘असा’ करा मोबाईलवरून अर्ज
यंदाचा मान्सून कसा असेल?
यंदाच्या पावसाळ्याबाबत अनेक अफवा सुरू आहेत, पण पंजाब डख यांनी शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा दिला आहे. त्यांच्या अंदाजानुसार, यावर्षी सरासरी इतका पाऊस पडेल. मात्र ‘परतीचा पाऊस’ खूप जोरदार असणार आहे (जो ऑक्टोबर-नोव्हेंबरपर्यंत चालेल). जेव्हा पाऊस थोडा कमी असतो, तेव्हा पिकांची वाढ चांगली होते; त्यामुळे हे वर्ष शेतकऱ्यांसाठी नक्कीच ‘मालामाल’ करणारे ठरेल. १३ नोव्हेंबरच्या आसपास खरी थंडी सुरू होईल.
बळीराजासाठी महत्त्वाचा सल्ला
अवकाळी पावसाचे सावट पाहता, शेतकऱ्यांनी आपली काढणीला आलेली पिके वेळीच सुरक्षित ठिकाणी हलवणे अत्यंत गरजेचे आहे. कांदा, गहू आणि ज्वारीची काढणी १८ ते २० तारखेच्या आत उरकून घ्यावी आणि माल व्यवस्थित झाकून ठेवावा. विदर्भ, मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांनी विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे जेणेकरून हाताशी आलेल्या पिकाचे नुकसान होणार नाही.