Soybean Rates : नमस्कार शेतकरी मित्रांनो! तुम्ही सोयाबीन उत्पादक शेतकरी असाल, तर गेल्या दोन आठवड्यांत बाजारात झालेली हलकीशी सुधारणा तुमच्या लक्षात आली असेलच. मरगळलेल्या सोयाबीनच्या दरात क्विंटलमागे २०० रुपयांची सुधारणा झाली आहे. पण खरा प्रश्न हा आहे की, ही तेजी अशीच टिकणार का? जानेवारी महिन्यात सोयाबीनचे भाव वाढतील का? आणि वाढले तर किती? आजच्या या ब्लॉगमध्ये आपण ‘ॲग्रोवन’च्या विश्लेषणाच्या आधारे सोयाबीनच्या बाजाराचे गणित सोप्या भाषेत समजून घेणार आहोत.
सध्याची बाजाराची स्थिती काय आहे?
सध्या देशातील बहुतांश बाजार समित्यांमध्ये सोयाबीनला ४४०० ते ४८०० रुपये प्रति क्विंटलचा भाव मिळत आहे. प्रक्रिया उद्योगांचे (Plants) खरेदी दर पाहिले तर ते ४९०० ते ५१०० रुपयांच्या घरात आहेत. एनसीडीईएक्स (NCDEX) वर देखील चांगल्या दर्जाच्या मालाला हाच भाव मिळताना दिसतोय. सोयाबीनच्या दराचा मुख्य आधारस्तंभ असलेल्या ‘सोयापेंड’ (DOC) चे भाव ३६,००० ते ३८,००० रुपये प्रति टन आहेत, आणि सोया तेलाचे दरही स्थिर आहेत. त्यामुळे एकूणच परिस्थिती सोयाबीनच्या दरासाठी सध्या पोषक आहे.
येथे वाचा – पीक कर्जावर सरकारची मोठी सूट! 2 लाखांपर्यंतच्या पीक कर्जाबाबत सरकारचा मोठा निर्णय
जानेवारी महिन्यात भाव का वाढू शकतात? (महत्त्वाची ३ कारणे)
जानेवारीमध्ये सोयाबीनच्या दरात सुधारणा होण्याची दाट शक्यता आहे आणि त्यामागे ठोस कारणे आहेत:
१. मध्य प्रदेशातील ‘भावांतर’ फॅक्टर:
सोयाबीनचे कोठार मानल्या जाणाऱ्या मध्य प्रदेशात सध्या ‘भावांतर योजना’ राबवली जात आहे. त्यामुळे तिथल्या शेतकऱ्यांना हमीभावासाठी माल राखून ठेवण्याची गरज उरलेली नाही. परिणामी, तिथल्या बाजारातील आवक आता कमी होऊ लागली आहे
२. महाराष्ट्रात हमीभाव खरेदीचा वेग:
आपल्या राज्यात शासकीय खरेदी केंद्रांवर हमीभावाने खरेदीला वेग आला आहे. दररोज सुमारे २० ते ३० हजार टन सोयाबीनची खरेदी होत आहे. आतापर्यंत जवळपास ४ लाख टन खरेदी झाली असून, पुढील महिनाभर ही खरेदी अशीच सुरू राहणार आहे. यामुळे खुल्या बाजारातील आवक कमी होऊन दरांना आधार मिळेल.
३. मागणी आणि पुरवठा:
राजस्थानमध्ये यंदा सोयाबीनचे उत्पादन घटले आहे. तसेच प्रक्रिया उद्योगांकडून (Plants) सोयाबीनला चांगली मागणी आहे. बाजारात येणारी आवक कमी आणि मागणी जास्त, या समीकरणामुळे जानेवारीत दर वाढू शकतात.
येथे वाचा – शेतकऱ्यांसाठी खूशखबर! सततच्या पावसाचं अनुदान मंजूर, पहा पैसे खात्यात कधी येणार?
भाव किती वाढतील? तज्ज्ञांचा अंदाज
बाजार अभ्यासकांच्या मते, हमीभाव खरेदी आणि प्रक्रिया उद्योगांची मागणी यामुळे पुढील महिनाभरात सोयाबीनच्या दरात आणखी २०० ते ४०० रुपयांची सुधारणा होऊ शकते. म्हणजेच, बियाण्यांच्या दर्जाचे सोयाबीन सध्या ५५०० ते ६००० रुपयांना विकले जात आहे, तर सर्वसाधारण सोयाबीनचे दरही सुधारतील.
येथे वाचा – यंदा 1972 सारखा दुष्काळ? वाचा काय म्हणले पंजाब डख
शेतकऱ्यांनी नेमकं काय करावं?
येथे शेतकऱ्यांनी एक गोष्ट लक्षात घेणे गरजेचे आहे. जरी दरवाढ अपेक्षित असली तरी, दोन वर्षांपूर्वीसारखी मोठी तेजी येण्याची शक्यता कमी आहे.
त्यामुळे विक्रीचे नियोजन करताना खालील गोष्टी करा:
तुमच्या जवळच्या बाजारात सध्या काय भाव सुरू आहे आणि हमीभाव (५३२८ रुपये) यामध्ये किती तफावत आहे, हे तपासा. जर खुल्या बाजारात भाव ५००० रुपयांच्या आसपास पोहोचले, तर हमीभाव केंद्रावरचा वेळ आणि खर्च वाचवण्यासाठी खुल्या बाजारात विक्री करणे फायदेशीर ठरू शकते.
बाजाभावावर लक्ष ठेवा आणि टप्प्याटप्प्याने विक्री करा.
थोडक्यात सांगायचे तर: जानेवारी महिना सोयाबीन उत्पादकांसाठी दिलासादायक ठरू शकतो. बाजारातील आवक कमी होत असल्याने दरात वाढ निश्चित आहे, फक्त विक्रीची घाई न करता योग्य वेळेची वाट पाहणे आपल्या फायद्याचे ठरेल.
