सध्याच्या ढगाळ वातावरणामुळे तुमच्या डौलदार हरभरा पिकावर अळीने आक्रमण केले आहे का? पिकाचे नुकसान होण्याच्या भीतीने ग्रासले आहात? घाबरू नका! कृषी तज्ज्ञांनी सुचवलेले हे साधे-सोपे पण अत्यंत प्रभावी उपाय वेळीच अमलात आणा आणि आपले नुकसान टाळा. सविस्तर माहितीसाठी हा ब्लॉग नक्की वाचा…
नमस्कार शेतकरी मित्रांनो, सध्या राज्यभरात हवामानाचा लहरीपणा आपण अनुभवत आहोत. कधी थंडी तर कधी अचानक येणारे ढगाळ वातावरण! निसर्गाचा हा लपंडाव आपल्या शेतीसाठी मात्र चिंतेचा विषय ठरतोय. विशेषतः रब्बी हंगामातील शेतकऱ्यांचा जिवलग मित्र असलेल्या ‘हरभरा’ (Harbhara/Gram) पिकाला या वातावरणाचा मोठा फटका बसत आहे.
‘लोकमत’ने प्रसिद्ध केलेल्या ताज्या कृषी वृत्तानुसार, सध्याच्या ढगाळ हवामानामुळे हरभरा पिकावर ‘घाटे अळी’ (Pod Borer) आणि इतर अळ्यांचा प्रादुर्भाव वाढण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. कोवळी पाने आणि कळ्या कुरतडणारी ही अळी बघता बघता पिकाचे मोठे नुकसान करू शकते. पण शेतकरी राजांनो, हताश होऊ नका! योग्य वेळी योग्य नियोजन केले, तर आपण या संकटावर सहज मात करू शकतो. चला तर मग, जाणून घेऊया अळी नियंत्रणाचे काही खात्रीशीर उपाय.
येथे वाचा – पिक विम्याचा नियम बदलला; आता अशी ठरणार नुकसान भरपाई
अळीचे नियंत्रण कसे कराल?
केवळ औषध फवारणी हाच एकमेव पर्याय नाही, तर खालीलप्रमाणे एकात्मिक कीड व्यवस्थापन केल्यास खर्चही वाचेल आणि रिझल्टही चांगला मिळेल:
१. पक्षी थांबे (Bird Perches) उभारा:
निसर्गच निसर्गाचे रक्षण करतो! शेतात एकरी साधारण १० ते १२ ठिकाणी ‘T’ (टी) आकाराचे लाकडी काठ्यांचे पक्षी थांबे उभारा. यावर बसणारे पक्षी पिकावरील अळ्या वेचून खातात. हा बिनखर्ची आणि सर्वात प्रभावी उपाय आहे.
२. कामगंध सापळ्यांचा वापर:
अळीच्या पतंगांना अडकवण्यासाठी शेतात एकरी ५ ते ६ ‘फेरोमोन ट्रॅप’ (कामगंध सापळे) लावा. यामुळे अळीची उत्पत्ती रोखण्यास मोठी मदत होते.
३. निंबोळी अर्काची फवारणी:
अळी लहान अवस्थेत असतानाच ५% निंबोळी अर्काची फवारणी करा. कडवट चवीमुळे अळ्या पिकापासून लांब राहतात आणि पिकाचे नैसर्गिक रक्षण होते.
४. रासायनिक नियंत्रण (गरज पडल्यास):
जर अळ्यांचा प्रादुर्भाव खूप जास्त असेल (आर्थिक नुकसान पातळी ओलांडली असेल), तरच कृषी तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने शिफारस केलेल्या रासायनिक कीटकनाशकांची (उदा. इमामेक्टीन बेंझोएट किंवा क्लोरँट्रानिलीप्रोल – तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार) फवारणी करावी.
येथे वाचा – खरीप 2025 या जिल्ह्यांची अंतिम पैसेवारी जाहीर.. येथे पहा जिल्हा निहाय यादी
महत्वाचे – कोणतीही फवारणी करण्यापूर्वी आपल्या जवळच्या कृषी सेवा केंद्राशी किंवा कृषी सहाय्यकाशी संपर्क साधून योग्य प्रमाणाची खात्री नक्की करा. तसेच फवारणी करताना सुरक्षिततेची काळजी घ्या.
