Farm Loan Waiver : शेतकरी मित्रांनो, अखेर महाराष्ट्रात बहुप्रतीक्षित कर्जमाफीची घोषणा झाली आहे! विधानसभेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी ही महत्त्वपूर्ण घोषणा करताच राज्यभरात आनंदाचे वातावरण निर्माण होईल अशी अपेक्षा होती. पण थांबा… ही कर्जमाफी खरोखरच शेतकऱ्यांचा सातबारा कोरा करणारी आहे का? की यामागे काही त्रुटी दडल्या आहेत? याच प्रश्नावर बोट ठेवत, आक्रमक शेतकरी नेते बच्चू कडू यांनी एक मोठी प्रतिक्रिया दिली आहे. त्यांनी सरकारचे आभार नक्कीच मानले, पण या योजनेतील फोलपणावर सडेतोड प्रहारही केला आहे. चला तर मग जाणून घेऊया, या कर्जमाफीच्या घोषणेनंतर नेमकं काय घडतंय आणि शेतकरी नेत्यांची पुढची दिशा काय असणार आहे!
सरसकट कर्जमाफीचा विसर
गेल्या अनेक दिवसांपासून शेतकरी ‘सरसकट कर्जमाफी’ची वाट पाहत होते. बच्चू कडू यांनी स्पष्ट केले की, सरकारने दोन लाखांच्या मर्यादेची अट न घालता, जे शेतकरी खरोखरच पात्र आहेत, त्यांना सरसकट कर्जमाफी द्यायला हवी होती. या अटीमुळे अनेक गरजू शेतकरी लाभापासून वंचित राहण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
नियमित कर्ज भरणारे शेतकरी वाऱ्यावर?
सर्वात मोठा आणि कळीचा मुद्दा म्हणजे, जे शेतकरी संकटातही इमानेइतबारे नियमितपणे कर्जाची परतफेड करतात, त्यांच्या पदरात काय पडले? बच्चू कडूंच्या मते, जर थकबाकीदारांना दोन लाखांची माफी मिळत असेल, तर प्रामाणिकपणे आणि नियमित कर्ज भरणार्या शेतकऱ्यांना किमान एक ते दीड लाख रुपयांचे प्रोत्साहनपर अनुदान मिळायलाच हवे होते. तसे न केल्याने प्रामाणिक शेतकऱ्यांवर अन्याय झाला आहे.
चालू वर्षातील दुष्काळग्रस्त आणि अतिवृष्टीचे बळी दुर्लक्षित
सध्याच्या (२०२५-२६) हंगामात ज्या शेतकऱ्यांचे अतोनात नुकसान झाले आहे, त्यांची अवस्था अत्यंत हृदयद्रावक आहे. काहींची शेती खरवडून गेली, गोठे आणि जनावरे वाहून गेली, तर काहींनी आपल्या घरातील माणसे गमावली. एवढ्या भीषण परिस्थितीत सापडलेल्या ‘चालू वर्षातील’ कर्जदारांना या योजनेत प्राधान्य देणे अपेक्षित होते. पण मुख्यमंत्र्यांनी अत्यंत संवेदनशीलपणे विचार करणे गरजेचे असताना, या शेतकऱ्यांना वगळून एक प्रकारचा ‘चालूपणा’ केल्याची खंत बच्चू कडू यांनी व्यक्त केली आहे.
पुढची दिशा काय? सर्व शेतकरी नेते एकाच मंचावर
या सर्व त्रुटींवर नुसती नाराजी व्यक्त करून न थांबता, बच्चू कडू यांनी एक अत्यंत सकारात्मक आणि आशेचा किरण देणारे पाऊल उचलले आहे. “मी एकटा लढण्यापेक्षा आपण सर्व मिळून लढूया” या भूमिकेतून, येत्या १४ किंवा १५ तारखेला ते एक राज्यव्यापी बैठक घेणार आहेत. या बैठकीत राजू शेट्टी, रविकांत तुपकर, वामनराव चटप, नवलेजी यांसारख्या महाराष्ट्रातील सर्व प्रमुख शेतकरी नेत्यांची मोट बांधली जाणार आहे. सरकारने दिलेली ही अपुरी कर्जमाफी मुकाट्याने स्वीकारायची, की शेतकऱ्यांच्या पदरात आणखी काही पाडून घेण्यासाठी पुन्हा एकदा रस्त्यावर उतरून एल्गार पुकारायचा, याचा अंतिम निर्णय याच विचारमंथनातून ठरणार आहे.
सोशल मीडियावरील ‘टीकाकारांना’ थेट आव्हान
अनेकदा सोशल मीडियावर काही लोक एसीमध्ये बसून शेतकरी चळवळीला आणि नेत्यांना बदनाम करण्याचे काम करतात. अशा ‘बोलघेवड्या’ लोकांना या व्हिडिओच्या माध्यमातून थेट आणि कडक आव्हान देण्यात आले आहे— “जर तुम्हाला वाटत असेल की ही कर्जमाफी केवळ तोंडाला पाने पुसणारी आहे आणि नेते काहीच करत नाहीत, तर आता तुम्हीच घराबाहेर पडा. रस्त्यावर उतरून आंदोलन करा आणि शेतकऱ्यांना सरसकट कर्जमुक्ती मिळवून दाखवा! जर तुम्ही हे करून दाखवलंत, तर आयुष्यभर तुमचे कार्यकर्ते बनून तुमच्या घरी पाणी भरायला आम्ही तयार आहोत.”
थोडक्यात सांगायचे तर, कर्जमाफीची घोषणा हा एक प्राथमिक दिलासा असला, तरी तो नक्कीच अपुरा आहे. आता शेतकरी नेत्यांच्या आगामी बैठकीत काय रणनीती ठरते आणि सरकारला कसे सामोरे जायचे हे ठरवले जाईल. या बैठकीत जो निर्णय होईल, तो महाराष्ट्राच्या शेतकरी चळवळीची पुढची दिशा ठरवणारा असेल.