गहू ओंबीसाठी बेस्ट फवारणी.. गव्हाचे उत्पादन होईल दुप्पट

शेतकरी मित्रांनो, आपले गव्हाचे पीक सध्या पोटरीत किंवा ओंबी बाहेर पडण्याच्या अवस्थेत आहे का? जर हो, तर हा लेख खास तुमच्यासाठी आहे. गव्हाच्या या नाजुक अवस्थेत थोडीशीही चूक झाल्यास हातातोंडाशी आलेले २० ते २५ टक्के पीक वाया जाऊ शकते. पण काळजी नको! या टप्प्यावर एक ‘जादुई फवारणी’ करून तुम्ही केवळ नुकसानच टाळणार नाही, तर उत्पन्नात थेट १० ते १५ टक्क्यांची वाढ सुद्धा मिळवू शकता. चला तर मग जाणून घेऊया, गव्हाच्या ओंबीचा आकार आणि दाण्यांचे वजन वाढवणारा हा खात्रीशीर उपाय!

ओंबी अवस्थेतील फवारणी

नमस्कार बळीराजा! सध्या सर्वत्र गव्हाचे पीक जोमाने उभे आहे. अनेक ठिकाणी गहू आता ‘ओंबी’ अवस्थेत (Flowering/Heading stage) आला आहे. ही वेळ पिकासाठी अत्यंत संवेदनशील असते. या काळात पिकाला योग्य पोषण मिळाले नाही, तर गव्हाच्या ओंबीतील दाणे पोचट राहतात आणि शेतकऱ्याचे मोठे नुकसान होते. पण या समस्येवर एक अतिशय सोपा आणि प्रभावी उपाय आहे. गव्हाची ओंबी बाहेर पडताना किंवा पोटरी अवस्थेत असताना एक विशिष्ट फवारणी केल्यास ओंबीची लांबी वाढते आणि दाणे टपोरे भरतात.

नेमकी कोणती फवारणी करायची?

या अवस्थेत गव्हाला सर्वात जास्त गरज असते ती फॉसफरस आणि पोटॅश या अन्नद्रव्यांची. तसेच, वातावरणातील बदलामुळे बुरशीजन्य रोगांचा धोकाही असतो. यासाठी आपल्याला खालील तीन घटकांचे कॉम्बिनेशन करून फवारणी करायची आहे:

१. विद्राव्य खत (०:५२:३४):
गव्हाची ओंबी बाहेर पडत असताना ‘०:५२:३४’ (Monopotassium Phosphate) या विद्राव्य खताचा वापर करावा. यामुळे पिकाला फॉसफरस आणि पोटॅश मिळून दाणे भरण्यास मदत होते.
प्रमाण: १०० ग्रॅम (प्रति २० लिटर पंप)
२. मायक्रोन्यूट्रियंट्स (सूक्ष्म अन्नद्रव्ये):
पिकाची सर्वकष वाढ होण्यासाठी चांगल्या दर्जाचे मायक्रोन्यूट्रियंट वापरणे गरजेचे आहे. यासाठी तुम्ही टाटा रॅलीस कंपनीचे ‘मायक्रोमिक्स टोटल’ (Micromix Total) किंवा बाजारातील कोणतेही चांगले मिक्स मायक्रोन्यूट्रियंट वापरू शकता.
प्रमाण: २० ग्रॅम (प्रति २० लिटर पंप)
३. बुरशीनाशक (Fungicide):
या काळात गव्हावर तांबेरा (Rust) किंवा पानांवरील ठिपके (Leaf Blight) यांसारख्या रोगांचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो, ज्यामुळे पानांचे नुकसान होते. हे रोखण्यासाठी प्रोपिकोन्याझोल २५% ई.सी. (Propiconazole 25% EC) घटक असलेले बुरशीनाशक, उदाहरणार्थ ‘टिल्ट’ (Tilt), वापरणे फायदेशीर ठरते.
प्रमाण: १० मिली (प्रति २० लिटर पंप)

या फवारणीचे फायदे:
गव्हाच्या ओंबीची लांबी वाढते.
ओंबीतील प्रत्येक दाण्याचे पोषण होऊन वजन वाढते.
बुरशीजन्य रोगांपासून पिकाचे संरक्षण होते.
एकंदरीत उत्पादनात १० ते १५ टक्क्यांनी वाढ होते.

महत्वाची टीप:
ही फवारणी गहू ‘पोटरी’ अवस्थेत असताना किंवा ओंबी नुकतीच बाहेर पडायला सुरुवात झाली असताना करावी, जेणेकरून तुम्हाला सर्वोत्तम रिझल्ट मिळेल.