१. दिवाळीपर्यंतचे टार्गेट:
बाजारात आवक वाढली किंवा कमी झाली तरीही, ज्या शेतकऱ्यांना दिवाळीपर्यंत सोयाबीन विकायचे आहे त्यांनी किमान ६,००० रुपये प्रति क्विंटलचे टार्गेट ठेवायला हवे. बाजारात ६,००० ते ६,५०० रुपयांच्या दरम्यान भाव मिळू शकतो, त्यामुळे यापेक्षा कमी भावात विक्री करणे शक्यतो टाळावे.
२. उत्पादनातील घट (महाराष्ट्र विरुद्ध मध्य प्रदेश):
सध्या उद्योजकांच्या आणि व्यापाऱ्यांच्या पातळीवर अशी चर्चा आहे की, महाराष्ट्रात सोयाबीन उत्पादनात २५ ते ३० टक्क्यांनी घट झाली आहे (विशेषतः धाराशिव, लातूर, नांदेड, परभणी येथे पिकाचे मोठे नुकसान झाले आहे). तर दुसरीकडे मध्य प्रदेशात उत्पादनात २० ते २५ टक्क्यांनी वाढ झाल्याचा अंदाज आहे.
३. दिवाळीनंतर बाजारात सुधारणा का होईल?
दिवाळीनंतर बाजारात सोयाबीनचे भाव सुधारण्याची आणि महिनाभरात ते सरासरी ६,५०० रुपयांचा टप्पा पार करण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. यामागे खालील तीन मुख्य कारणे आहेत.
उत्पादन कमी: गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा देशातील एकूण सोयाबीन उत्पादन ५ ते १० लाख टनांनी घटले आहे.
शिल्लक साठा नाही: गेल्या वर्षीचा कोणताही मोठा शिल्लक साठा (Carry forward stock) देशात सध्या उपलब्ध नाहीये.
आयात कमी होण्याची शक्यता: गेल्या वर्षी ‘नायजेर’ देशाच्या नावाने भारतात शुल्क-मुक्त सोयाबीन आयात झाले होते. पण आता सरकारने आयातदारांना कडक नोटिसा बजावल्या आहेत, त्यामुळे यंदा अशी बोगस आयात कमी होईल आणि बाहेरील आवक घटेल.
४. शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा सल्ला:
बाजारातील आवकेनुसार दरात चढ-उतार पाहायला मिळतील. शेतकऱ्यांनी एकदमच माल विकायला काढला तर भाव पडू शकतात. त्यामुळे टप्प्याटप्प्याने विक्रीचे गणित जुळवून आणा. कमीत कमी ६,००० रुपये बेस मानून त्यापुढील जो भाव मिळेल, त्याचा फायदा घेण्याचा प्रयत्न करा.