शेतकरी मित्रांनो, सध्या उन्हाळ्याची चाहूल लागली असून मार्च आणि एप्रिल महिन्याचे कडक ऊन जाणवू लागले आहे. या दिवसांत पाण्याचे योग्य नियोजन आणि बाजारातील मागणी ओळखून पिकाची निवड करणे खूप गरजेचे असते. उन्हाळ्यात बहुतांश ठिकाणी भाजीपाल्याची आवक कमी होते, त्यामुळे मागणी वाढते आणि बाजारभाव कडाडतात. जर तुम्ही या हंगामात योग्य पिकांची रणनीती आखली, तर कमी वेळेत चांगला नफा हाती लागू शकतो. चला तर मग, कृषिमित्र विशाल यांच्या टिप्सनुसार जाणून घेऊया की या कडक उन्हाळ्यात कोणती फळ आणि भाजीपाला पिके तुम्हाला मालामाल करू शकतील!
मुबलक पाणी असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी पिके
ज्या शेतकरी बांधवांकडे मे महिन्याच्या अखेरीपर्यंत किंवा पुढील दोन-तीन महिने पुरेल एवढा पाण्याचा शाश्वत साठा उपलब्ध आहे, त्यांनी मिरची किंवा टोमॅटो या पिकांची लागवड करावी. उन्हाळ्यात या दोन्ही पिकांना बाजारात नेहमीच चढा भाव मिळतो, ज्यामुळे तुमचा खिसा नक्कीच गरम राहील.
कमी पाणी आणि झटपट नफा देणारी हुकमी पिके
पाण्याची टंचाई हा आपल्याकडील मोठा प्रश्न आहे. जर तुमच्याकडे फक्त एक-दीड महिना (म्हणजे १५-२० एप्रिलपर्यंत) पुरेल इतकेच पाणी असेल, तर अजिबात निराश होऊ नका. अशा परिस्थितीसाठी कोथिंबीर आणि मेथी या पालेभाज्या हा एक हुकमी एक्का आहे!
उन्हाळ्यात वाढत्या तापमानामुळे कोथिंबिरीचे पीक घेणे थोडे जिकिरीचे जाते, त्यामुळे बाजारात तिचा मोठा तुटवडा निर्माण होतो. याचाच फायदा घेत तुम्ही अवघ्या ३० ते ४० दिवसांत हे पीक काढून बक्कळ पैसा कमवू शकता.
‘या’ पिकांमध्ये आहे थोडी जोखीम (रिस्क फॅक्टर)
सध्या टरबूज आणि खरबूज या पिकांच्या लागवडीची योग्य वेळ थोडी निघून गेली आहे. त्यामुळे शक्यतो या पिकांचा नाद टाळलेलाच बरा. तरीही, ज्यांना रिस्क घ्यायचीच आहे आणि जून महिन्यामध्ये माल विकायचा आहे, ते शेतकरी हा जुगार खेळू शकतात. पण लक्षात ठेवा, मे महिन्याच्या शेवटी (२०-२५ मे च्या दरम्यान) जर अवकाळी पावसाने हजेरी लावली, तर हातातोंडाशी आलेले टरबुजाचे पीक वाया जाऊ शकते. त्यामुळे इथं निर्णय काळजीपूर्वक घ्या.
येथे वाचा – अवकाळी पावसात कांदा पिकाची काळजी; हे काम करा नुकसान टळेल
६० दिवसांत पैसे देणारे इतर दमदार पर्याय
याव्यतिरिक्त जर तुम्हाला कमी कालावधीची पिके घ्यायची असतील, तर अवघ्या ६० ते ६५ दिवसांत काढणीला येणारी कोबी आणि फ्लॉवर ही पिके उत्तम पर्याय आहेत. तसेच वेलवर्गीय पिकांमध्ये तुम्ही काकडी आणि गिलके (दोडका) यांसारख्या पिकांची लागवड करून उन्हाळ्यात चांगला नफा खिशात घालू शकता.
येथे वाचा – यंदा खरंच दुष्काळ पडणार का? एल-निनोचं संकट आणि शेतकऱ्यांनी काय काळजी घ्यावी?
फळबागांचा विचार करताय? हे आहेत खात्रीशीर पर्याय
जर तुम्ही भविष्यातील मोठ्या नफ्यासाठी फळबागांचा विचार करत असाल, तर मार्च आणि एप्रिल हा महिना केळी आणि पपई लागवडीसाठी उत्तम मानला जातो.
केळी (Banana): केळीमध्ये खूप साऱ्या जाती नसल्या तरी व्यावसायिक दृष्ट्या ‘ग्रँड नैन (G-9)’ आणि गावठी सेगमेंटमधील ‘येलाक्की (एलक्की)’ या वाणांची निवड तुम्ही करू शकता.
पपई (Papaya): पपई लागवड करायची असेल तर महाराष्ट्रामध्ये ‘तैवान 786′ आणि ’15 नंबर’ या जातींना बाजारात प्रचंड मागणी असते. या दोन वाणांची लागवड तुम्हाला नक्कीच चांगला परतावा देऊ शकते.
थोडक्यात सांगायचे तर, तुमच्याकडे उपलब्ध असलेले पाणी आणि बाजाराचा कल ओळखूनच पिकाची निवड करा. वर सांगितलेल्या पिकांपैकी कोणत्याही पिकाच्या लागवडीपासून ते काढणीपर्यंतच्या (उदा. काकडी, गिलके, कोबी, कोथिंबीर) संपूर्ण नियोजनाची सविस्तर माहिती तुम्हाला कृषिमित्र विशाल यांच्या चॅनलवरील इतर व्हिडिओजमध्ये नक्की मिळेल.