दर महिन्याला दारात येणारा लाल रंगाचा गॅस सिलिंडर अचानक येणं बंद झालं तर? स्वयंपाकघरातील सर्वात महत्त्वाच्या गोष्टीबाबत, म्हणजेच घरगुती गॅस पुरवठ्याबाबत सरकारने नुकताच एक अतिशय कडक निर्णय घेतला आहे. हा नवा नियम असा आहे की, एका विशिष्ट गटातील ग्राहकांना आता कोणत्याही परिस्थितीत गॅस सिलिंडर दिला जाणार नाही. त्यांचा सिलिंडरचा पुरवठा कायमचा थांबवला जाऊ शकतो. तुमच्या घरातही अचानक गॅस येणं बंद होऊ शकतं का? तुम्हीही या नव्या नियमाच्या कचाट्यात सापडणार तर नाही ना? चला तर मग सविस्तर जाणून घेऊया, हा नवा नियम नेमका कोणासाठी आहे…
नेमका नियम काय आहे?
केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने घरगुती गॅस वापराच्या (LPG) नियमांमध्ये महत्त्वपूर्ण बदल केले आहेत. नव्या अधिसूचनेनुसार, ज्या ग्राहकांच्या घरात आधीपासूनच पाईप नॅचरल गॅस (PNG) ची जोडणी आहे, त्यांना आता घरगुती एलपीजी सिलिंडर वापरण्याची परवानगी नसेल. थोडक्यात सांगायचे तर, जर तुमच्याकडे स्वयंपाकासाठी गॅसची पाईपलाईन असेल, तर तुम्ही आता गॅस सिलिंडर बुक करू शकणार नाही किंवा नवीन सिलिंडरचे कनेक्शनही घेऊ शकणार नाही.
दुहेरी कनेक्शन असलेल्यांनी काय करावे?
अनेकदा नागरिक सुरक्षिततेचा उपाय म्हणून किंवा पाईप गॅसचा पुरवठा अचानक खंडित झाल्यास ‘बॅकअप’ म्हणून पाईप गॅस सोबतच एक अतिरिक्त सिलिंडरही घरात ठेवतात. पण सुधारित नियमांनुसार, हा दुहेरी वापर आता चालणार नाही.
* ज्यांच्याकडे सध्या PNG आणि LPG अशी दोन्ही कनेक्शन्स चालू आहेत, त्यांना आपले LPG कनेक्शन तातडीने गॅस एजन्सीकडे परत (Surrender) करावे लागेल.
* अशा ग्राहकांना यापुढे कोणत्याही सरकारी तेल कंपनीकडून किंवा वितरकाकडून सिलिंडर भरून (Refill) दिला जाणार नाही.
अचानक असा निर्णय का घेण्यात आला?
या निर्णयामागे आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील घडामोडींचे मोठे कारण असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. सध्या मध्यपूर्वेत, विशेषतः इराण आणि इस्रायलमध्ये सुरू असलेल्या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे जागतिक स्तरावर इंधनाचा पुरवठा विस्कळीत होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील या अनिश्चिततेच्या काळात, देशात इंधनाची टंचाई भासू नये आणि उपलब्ध गॅसचे काटेकोर व्यवस्थापन व्हावे, यासाठी केंद्र सरकारने हा खबरदारीचा निर्णय घेतला आहे.
याचा सर्वाधिक फटका कोणाला बसेल?
या नव्या नियमाचा सर्वात मोठा परिणाम मुंबई, पुणे, नागपूर यांसारख्या मोठ्या महानगरांमध्ये राहणाऱ्या ग्राहकांवर होणार आहे. शहरांमध्ये आता बहुतांश सोसायट्यांमध्ये पाईप गॅसचे जाळे पोहोचले आहे. त्यामुळे इथल्या नागरिकांना आता सिलिंडरचा ‘पर्याय’ उपलब्ध नसून, त्यांना पूर्णपणे पीएनजीवरच (PNG) अवलंबून राहावे लागेल. हा नियम इंधन बचतीच्या आणि सुरक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचा असला तरी, ज्यांना दोन्ही गॅस वापरण्याची सवय आहे त्यांच्यासाठी हा मोठा बदल आहे.
