Solar Stove : आजकाल गॅस सिलिंडरचे वाढते दर आणि वेळेवर बुकिंग करूनही गॅस न मिळण्याची कटकट यामुळे गृहिणींची मोठी डोकेदुखी असते. त्यातच गॅस वाचवण्यासाठी इंडक्शन स्टोव्ह वापरला, तर महिन्याकाठी लाईट बिलाचा शॉक बसतो! पण विचार करा, जर तुम्हाला स्वयंपाक करण्यासाठी ना गॅसची गरज लागली, ना विजेची, तर किती मज्जा येईल? होय, हे आता अगदी शक्य आहे! ‘सोलर स्टोव्ह’ (सौर चूल) नावाचा एक भन्नाट उपाय आता बाजारात आला आहे, जो तुमच्या खिशावरील ताण कायमचा कमी करू शकतो. चला तर मग, या अनोख्या गॅझेटबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया, जे वापरून तुम्ही चक्क सूर्याच्या उष्णतेवर मोफत जेवण बनवू शकता!
सोलर स्टोव्ह नेमका कसा काम करतो?
हे तंत्रज्ञान ऐकायला खूप हाय-टेक वाटत असलं, तरी समजायला अगदी सोपं आहे. या चुलीमध्ये खास प्रकारचे आरसे (रिफ्लेक्टर्स) बसवलेले असतात, जे सूर्याची किरणे एकाच ठिकाणी अचूकपणे केंद्रित करतात. या स्टोव्हचा आतील भाग संपूर्ण काळ्या रंगाचा असतो, जेणेकरून जास्तीत जास्त उष्णता शोषली जाईल. वरून लावलेल्या काचेच्या झाकणामुळे आत एक ‘ग्रीनहाऊस इफेक्ट’ तयार होतो; म्हणजेच उष्णता आत तर येते पण बाहेर जाऊ शकत नाही. यामुळे आतील तापमान थेट १५० अंश सेल्सिअसच्या वर पोहोचते, जे वरण, भात आणि भाज्या शिजवण्यासाठी अगदी योग्य आहे!
फायदे: आरोग्यासाठी आणि सुरक्षेसाठी उत्तम पर्याय
१. शून्य खर्च: एकदा सोलर स्टोव्ह विकत घेतला की गॅस भरणे किंवा विजेचं बिल भरण्याची रोजची कटकट मिटते.
२. पौष्टिक जेवण: यात अन्न अगदी नैसर्गिकरीत्या आणि मंद आचेवर शिजतं, त्यामुळे अन्नातील महत्त्वाची जीवनसत्त्वे आणि खनिजे नष्ट होत नाहीत. जेवण अधिक चविष्ट आणि शरीरासाठी फायदेशीर बनते.
३. १००% सुरक्षित: गॅस गळतीची भीती नाही, आग लागण्याचा धोका नाही की विजेचा शॉक बसण्याची शक्यता नाही. त्यामुळे लहान मुले आणि घरातील वृद्ध व्यक्तीही हे अगदी निर्धास्तपणे हाताळू शकतात.
४. टिकाऊ आणि मेंटेनन्स फ्री: यामध्ये कोणतेही किचकट किंवा खराब होणारे इलेक्ट्रॉनिक पार्ट्स नसतात, त्यामुळे हा स्टोव्ह वर्षानुवर्षे टिकतो. फक्त त्याचे आरसे आणि आतील भाग वेळोवेळी स्वच्छ ठेवावा लागतो.
कुठे मिळेल आणि किंमत काय?
जर तुम्हाला हा स्टोव्ह विकत घ्यायचा असेल, तर तुमच्या बजेट आणि गरजेनुसार बाजारात मुख्यत्वे दोन पर्याय उपलब्ध आहेत:
बॉक्स टाईप सोलर कुकर: छोट्या कुटुंबासाठी हा एक उत्तम पर्याय आहे. याची किंमत साधारणतः २५०० ते ४५०० रुपयांच्या दरम्यान असते.
पॅराबोलिक सोलर कुकर: जर तुम्हाला अन्न थोडं जलद शिजवायचं असेल, तर हा प्रकार तुमच्यासाठी परफेक्ट आहे. हा स्टोव्ह ५००० ते ८००० रुपयांपर्यंत मिळतो.
तुम्ही हे स्टोव्ह अमेझॉन (Amazon) किंवा फ्लिपकार्ट (Flipkart) सारख्या ई-कॉमर्स साईट्सवरून अगदी घरबसल्या ऑर्डर करू शकता. यातील सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, केंद्र सरकारच्या ‘नवीकरणीय ऊर्जा योजने’अंतर्गत (Renewable Energy Scheme) सरकारी केंद्रांवर यावर घसघशीत सबसिडी सुद्धा मिळते. यासाठी तुम्ही तुमच्या जिल्ह्यातील संबंधित ऊर्जा कार्यालयाशी संपर्क साधून अगदी कमी दरात हा कुकर मिळवू शकता.
वापरताना या सोप्या टिप्स नक्की लक्षात ठेवा
हा स्टोव्ह तुमच्या गच्चीवर किंवा बाल्कनीत अशा जागी ठेवा जिथे सलग ३ ते ४ तास कडक ऊन पडत असेल.
स्वयंपाकासाठी नेहमी काळ्या रंगाची भांडी (डबे) वापरा, कारण काळा रंग उष्णता सर्वात वेगाने शोषून घेतो.
गॅसच्या तुलनेत यामध्ये स्वयंपाक व्हायला थोडा जास्त वेळ लागतो. त्यामुळे सकाळी १०-११ च्या सुमारास तुम्ही कुकर उन्हात ठेवला, तर दुपारच्या जेवणाच्या वेळेपर्यंत तुमचा गरमागरम स्वयंपाक आपोआप तयार होईल.
थोडक्यात सांगायचे तर.. सध्याच्या महागाईच्या काळात आणि भविष्याचा विचार करता सोलर स्टोव्ह ही एक अतिशय हुशार आणि इको-फ्रेंडली गुंतवणूक आहे. पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासोबतच पैशांची भरघोस बचत करण्यासाठी आजच तुमच्या घरात सोलर स्टोव्ह आणण्याचा विचार नक्की करा!
